Irlandia pod angielskim panowaniem




1175 6 październikaTraktat windsorski (Treaty of Windsor) Arcykról Rory O'Connor uznał Henryka II władcą Irlandii i zobowiązał się do płacenia mu trybutu.
1176Umiera Strongbow.
1177Henryk II przekazał Irlandię w lenno swemu najmłodszemu synowi Janowi bez Ziemi
1366Statut z Kilkenny (Statute of Kilkenny) wydany przez króla Edwarda III. Zabraniał on lennikom królewskim mówić po irlandzku, zakazywał małżeństw mieszanych, które uznawał za zdradę stanu, zakazywał również noszenia strojów irlandzkich i stosowania irlandzkiego prawa. Władza Anglików była zbyt słaba, żeby wymusić jego stosowanie.
1485 22 sierpniaBitwa pod Bosworth Field. Król Anglii Ryszard III poległ. Bitwa położyła kres wojnie Dwóch Róż ( prowadzonej w latach 1455-1485 przez dwa angielskie rody: Lancasterów - ich herbem była czerwona róża i Yorków - biała). Nowym królem został Henryk Tudor (spokrewniony z Lancasterami), koronowany jako Henryk VII.
1487Lambert Simnel ogłoszony został Edwardem earlem Warwickiem (ostatni z rodu Plantagentetów więziony od 1485 roku w Tower i stracony w 1499 roku). Simnel wylądował w Irlandii na czele 2 000 niemieckich najemników i uzyskał tu znaczne poparcie. Oczywiście był on jedynie marionetką, miał wtedy zaledwie 10 lat. Faktycznym przywódcą rebelii był Franciszek Lovell, swego czasu jeden z najbliższych doradców króla Ryszarda III. Na którego "cześć" powstał popularny wtedy dwuwiersz:
"The rat, the cat and Lovell our dog
Rule all England under the hog". [hog = Ryszard III :-)].
1487 24 majaSimnel został koronowany w katedrze w Dublinie jako Edward VI. Koronował go arcybiskup Dublina Walter FitzSimons.
1487 4 czerwcaNajemnicy Simnela wzmocnieni przez posiłki irlandzkie (do wyprawy przyłączył się również Thomas FitzGerald) wylądowali w Anglii.
1487 16 czerwcaBitwa pod Stoke. Henryk VII pokonał rebeliantów. Lovell i Tomasz FitzGerald zginęli, a z wziętego do niewoli Simnela, Henryk zrobił swego służącego.
1494Henryk VII wysyła do Irlandii swego namiestnika (lord deputy) Edwarda Poyningsa (1459-1512). Byłego gubernatora Calais.
1494 1 grudniaParlament zwołany przez Poyningsa do Droghedy rozpoczął obrady. Przyjęte zostały, narzucone przez niego, tzw. Prawa Poyningsa (Poynings Laws). Na mocy tych praw parlament irlandzki mógł się zbierać tylko za zgodą króla. Prawodawstwo irlandzkie zostało podporządkowane angielskiemu - prawa uchwalone w Anglii miały od tego czasu obowiązywać również w Irlandii. Nałożono na mieszkańców Irlandii podatek gruntowy, a na towary wywożone i wwożone na wyspę cło. Nie obowiązywało ono jedynie portów w Dublinie, Droghedzie i Waterfordzie. Poynings Laws potwierdzały również Statut z Kilenny (Statute of Kilkenny) w 1366 roku.
1495 styczeńPerkin Warbeck, który ogłosił się cudownie ocalonym Ryszardem (Ryszard i Edward zostali zamordowani w 1485 roku przez swojego stryja króla Ryszarda III) przekazał swoje prawa do tronu w razie swej bezpotomnej śmierci cesarzowi Maksymilianowi i księciu Filipowi.
1495 27 lutegoPoynings aresztuje Geralda Kildare byłego namiestnika Irlandii i zwolennika Yorków.
1495 5 marcaKildare zostaje wywieziony do Anglii i zamknięty w Tower.
1495 listopadWerbeckowi nie udało się uzyskać większego poparcia w Irlandii, więc wyjechał do Szkocji.
1496Henryk VII uwalnia Geralda Kildare i przywraca go do godności namiestnika Irlandii.
1509Henryk VII umiera, królem zostaje jego syn Henryk VIII, gdy obejmował władze miał 18 lat.
1513Namiestnikiem Irlandii zostaje Garret Oge.
1533Henryk poślubił, a następnie koronował Annę Boleyn. Rozwód z pierwszą żoną, ciotką cesarza Katarzyną Aragońską, stał się formalnym powodem zerwania Anglii z Kościołem Rzymskokatolickim.
1534Act of supremacy. Mocą tego aktu utworzono Kościół Anglikański, (Church of England) niezależny od Rzymu, którego głową miał być król angielski.
1536Parlament irlandzki uznał Henryka VIII głową Kościoła Irlandzkiego (Church of Ireland). Namiestnikiem Irlandii został Lord Leonard Grey.
1540 27 wrześniaBulla "Regimini militantis Ecclesiae" papieża Pawła III zatwierdzająca powstanie Towarzystwa Jezusowego (Societatis Jesu). Założycielem zakonu jezuitów był Hiszpan Ignacy Loyola. Jezuici odegrali w historii Irlandii znaczną rolę. To im w dużej mierze Irlandczycy zawdzięczają, tak ścisłe połączenie idei walki o niepodległość z walką z wiarę. Działalność jezuitów w Irlandii wspierało nie tylko papiestwo, ale również Hiszpania. Filip II nakazał nawet kupcom prowadzącym handel z Irlandią, by każdy statek, który się tam udawał, zapewniał w razie potrzeby bezpłatny przejazd jednemu zakonnikowi.
1541W pełni podporządkowany Anglikom parlament irlandzki ogłosił Henryka VIII królem Irlandii.
1547Henryk umiera królem zostaje jego syn Edward VI.
1553Królową po śmieci Edwarda została córka Henryka VIII z pierwszego małżeństwa, Maria Tudor, propagandzie protestanckiej zawdzięczająca przydomek Krwawej Marii (Bloody Mary). Jej panowanie wypełniły próby przywrócenia w Anglii katolicyzmu.
1558Maria umiera królową zostaje Elżbieta I córka Henryka VIII z drugiego małżeństwa. Jej matka Anna Boleyn została stracona z rozkazu Henryka, gdy Elżbieta miała 2 lata.
1559Drugi Akt supremacji (Act of Supremacy). Przywrócone zostały zniesione przez Marię antykatolickie prawa. Do składania przysięgi na Akt supremacji zmuszeni byli nie tylko duchowni, ale również urzędnicy i absolwenci uniwersytetów. Odmowa przysięgi była równoznaczna z utratą stanowiska.
1560Parlament irlandzki uchwalił drugi Act of Supremacy uznający Elżbietę I głową Irlandzkiego Kościoła. Równocześnie zaczął obowiązywać przyjęty rok wcześniej w Anglii Akt uniformizmu (Act of Uniformity) przywrócił on w nieznacznie zmodyfikowanej formie 'Modlitewnik powszechny' z czasów Edwarda (1552) English prayer book. Duchowni i wierni zobowiązani byli przestrzegać zawartych tam przepisów religijnych pod groźbą grzywny, ekskomuniki, a w skrajnych przypadkach nawet dożywotniego więzienia. Odmawiających złożenia przysięgo na Akt supremacji nazywano rekuzantami (łac. recusatio - odmowa).
1579 Powstanie wywołane przez Fitzmaurice Fitzgeralda, kuzyna earla Desmondu. Pierwsze powstanie, w którym walka o niepodległość połączyła się ściśle z walką w obronie religii. Co jest całkowicie zrozumiałe, skoro głównym inspiratorem jego wybuchu był papież Grzegorz XIII. Fitzmaurice z niewielkim oddziałem żołnierzy, któremu towarzyszył legat papieski, jezuita Nicholas Sanders, wylądował w zatoce Dingle. Powstańcy założyli bazę w Smerwick. Formalnie powstanie było skierowane, nie przeciwko Anglii, ale przeciwko heretykom i uzurpatorom (Elżbieta I była córką Henryka VIII z nie uznawanego przez Kościół Katolicki związku). W początkowych planach Grzegorza XIII wyprawa miał być przeprowadzona z dużo większym rozmachem, jej przywódcą miał zostać Don Juan d'Austria wybitny dowódca i brat króla Hiszpanii Filipa II, któremu papież obiecywał koronę Irlandii. Nic z planów tych jednak nie wyszło. Po pierwsze - Filip nie był ich entuzjastą, a pod drugie - w październiku 1578 roku niedoszły król Irlandii zmarł w Niderlandach na tyfus, lub jak chcą niektórzy historycy, został otruty przez Filipa II. A wracając do powstania - Fitzmaurice zginął wkrótce w przypadkowej potyczce, jego następcą został John Fitzgerald. Niedługo potem do powstania przyłączył się również Desmond i to on stanął na jego.
1580Hiszpanie wysłali powstańcom posiłki (600 żołnierzy i duże zapasy broni). Wylądowali oni w Smerwick i szybko zostali otoczeni przez Anglików. Mimo, że Hiszpanie się poddali, niemal wszyscy zostali wymordowani przez angielskich żołnierzy, którymi dowodził Walter Raleigh. Odtąd powstanie zaczęło wygasać, choć tliło się jeszcze przez dwa lata.
A wracając na chwilę do Raleigha, to na jego usprawiedliwienie trzeba uczciwie przyznać, że gdyby wziął Hiszpanów do niewoli, z dużym prawdopodobieństwem zostaliby przez Desmonda, który już zmierzał do Smerwick, odbici. Zresztą mord ten nie był najgorszą rzeczą, którą Raleigh w swym długim życiu popełnił, żeby przypomnieć chociażby jego "Historię świata" napisaną w londyńskiej Tower, gdzie za inne łotrostwa wtrącił go Jakub I :-). Ale nie należy go za bardzo bronić;-), trzeba przypomnieć, że nawet na przepustce z Tower nie potrafił się odpowiednio zachować i w końcu wyczerpawszy do dna pokłady cierpliwości króla, został w 1618 roku stracony. Egzekucje wykonano na mocy wyroku sprzed 15 lat. Polityka udzielania bandziorom przepustek, ma jak widzimy długą i pełną resocjalizacyjnych wpadek historię. :-)
1583Zamordowanie piętnastego earla Desmondu Geralda FitzGeralda. Koniec powstania. Powstanie przyniosło katastrofalne skutki. Objęte nim Munster, Leinster i Connaught zostały w znacznym stopniu spustoszone, Anglicy przeprowadzili liczne konfiskaty, a represje dotknęły nawet tych, którzy jak Kildare nigdy powstania nie poparli (a przynajmniej takiego poparcia nie można mu było udowodnić). Części przywódców udało się zbiec na kontynent, ale wielu zostało wymordowanych.
1584 20 czerwcaW Dublinie został stracony arcybiskup Cashel, Dermot O'Hurley.
1587 8 kwietniaStracenie Marii Stuart z rozkazu Elżbiety I.
1588 sierpieńKlęska hiszpańskiej Wielkiej Armady. Największe straty odnieśli Hiszpanie w czasie powrotu do ojczyzny. Przy samym irlandzkim wybrzeżu - głównie w Connaught - rozbiło się około 20 okrętów (według różnych szacunków od 17 do 25). Angielską flotą dowodził Charles Howard of Effingham. Opromieniony sławą pogromcy Hiszpanów Drake - podporządkowany został jego dowództwu. Wygrana uchroniła Anglię przed próbą inwazji. Wszystkie opinie - że uratowała reformację, złamała potęgę Hiszpanii, czy zapoczątkowała Angielską dominację na morzach - można uznać za wymysły skłonnych do ekscytacji, egzaltacji i fantazjowania historyków ;-). Żyjących i nieżyjących historyków, których zresztą serdecznie w tym miejscu pozdrawiam. :)
1592 3 marcaUtworzenie przez Elżbietę I Trynity College w Dublinie. Był to pierwszy uniwersytet w Irlandii. Całkowicie anglikański.
1593 kwiecieńWybucha powstanie. Początek 9-letniej wojny z Anglikami. Powstanie wywołał przywódca klanu O'Neilów, Hugo O'Neill earl Tyrone.
1598 12 sierpnia Bitwa nad Żółtym Brodem (Yellow Ford). Angielska armia dowodzona przez marszałka Bagnala pokonana została przez połączone siły O'Neillów i O'Donnellów. Siły przeciwników były niemal równe, niespełna 5 tys. po każdej ze stron. Anglicy stracili 2000 poległych. Duże straty wycofującej się armii angielskiej powiększyła jeszcze masowa dezercja służących w niej Irlandczyków. Tak że do Armagh, gdzie po klęsce wycofali się Anglicy, dotarły tylko jej nędzne resztki. Powstanie rozszerzyło się na Munster i objęło już niemal całą Irlandię.
1599 marzecAnglia wystawiła jedną z największych w swej dotychczasowej historii armię (16 tys. piechoty i 1,3 tys. jazdy). Elżbieta powierzyła jej dowództwo Robertowi Devereux hrabiemu Essex i poleciła mu zaprowadzić porządek w Irlandii.
1599 czerwiecEssex odkłada operację przeciw głównym siłą powstańców dowodzonych przez Tyrone'a i mających główną bazę w Ulsterze, a koncentruje się na działaniach w Leinster i następnie Munster. Wiele wskazuje na to, że uwagę Essexa zaprzątały już wtedy zupełnie inne sprawy, niż operacja przeciw Irlandczykom. Sprawy, które ostatecznie zaprowadziły go na dziedziniec Tower, gdzie 25 lutego 1601 roku został - z rozkazu Elżbiety I - stracony. A wracając do taktyki zastosowanej przez Essexa, zdania wśród historyków angielskich - i nie tylko angielskich - są podzielone. Jedni uważają, że operacja na południu Irlandii nie przyniosła żadnych korzyści i była niemal wycieczką turystyczną, inni natomiast, że była to decyzja bardzo rozsądna, a uspokojenie reszty kraju, przed rozprawieniem się z głównymi siłami Tyrone'a, było warunkiem sine qua non powodzenia w ostatecznym stłumieniu powstania. Niewątpliwie Elżbieta życzyła sobie natychmiastowego uderzenia na Tyrone'a. I bez większych wątpliwości można postawić tezę, że armia, którą - po wylądowaniu w Irlandii - rozporządzał Essex, z powodzeniem wystarczyłyby do zakończenie tego zadania sukcesem. Była przecież trzykrotnie liczniejsza od tej, którą wystawili Anglicy w przegranej bitwie nad Żółtym Brodem. Zainteresowanym przyjrzeniem się tej sprawie z różnych punktów widzenia polecam dwie (dostępne w języku polskim) biografie Elżbiety I - Grzybowskiego i Neale'a.
1599 7 wrześniaSpotkanie Essexa z Tyronem. Spotkanie odbyło się w cztery oczy. Uzgodniono na nim zawieszenie broni. Czy rozmawiano o czymś więcej? Można się tylko domyślać. W każdym razie pojawiły się podejrzenia, że Tyrone i Essex zawarli tajne porozumienie. Korona angielska do Essexa, a tytuł wicekróla Irlandii dla Tyrone'a.
1599 24 wrześniaEssex opuszcza Irlandie i wraca do Anglii.
1600 21 styczniaNamiestnikiem Irlandii (Lord Deputy of Ireland) na miejsce Essexa zostaje Charles Blount Mountjoy.
1601 21 wrześniaHiszpańskie posiłki dla powstańców - 3 tys. żołnierzy, którymi dowodził Don Juan d'Aguila - wylądowały w Munsterze niedaleko Kinsale i bez przeszkód zajęły miasto. Decyzję o wsparciu powstania podjął jeszcze król Filip II, gdy tylko otrzymał wiadomości o klęsce Anglików pod Żółtym Fiordem. Ale wkrótce potem (13 września 1598 r.) zmarł, a jego następca Filip III nie spieszył się zbytnio. Tak więc gdy wreszcie Hiszpanie przybyli, obszar objęty powstaniem ograniczał się niemal wyłącznie do Ulsteru. Don Juan d'Aguila postanowił bronić się w Kinsale. Zresztą pozbawieni kawalerii i obciążeni dużymi zapasami broni Hiszpanie nie mieli wielkich szans na przedarcie się do Ulsteru.
1601 26 październikaMountjoy rozpoczyna oblężenie Kinsale.
1601 24 grudnia Tyrone i Red Hugh O'Donnell zostali rozbici przez Anglików, gdy usiłowali przyjść z pomocą oblężonym Hiszpanom. O klęsce zadecydowała fatalna taktyka i dowodzenie. Zamiast skoordynowanego ataku - Anglików najpierw zaatakowały wojska O'Neillów, gdy te już niemal zostały pokonane, na polu bitwy pojawili się O'Donnellowie. Hiszpanie - zamiast uderzyć na tyły Anglików - w ogóle w bitwie udziału nie wzięli. O'Donnell uciekł do Hiszpanii (gdzie w rok później zmarł, najprawdopodobniej został otruty), a Tyrone wycofał się do Ulsteru.
1602 2 styczniaKinsale pada.
1603 24 marcaElżbieta I umiera, jej następcą zostaje król Szkocji, syn Marii Stuart - Jakub I.
1603 30 marcaTyrone poddał się Anglikom, Traktat w Mellifont (Treaty of Mellifont) kończy wojnę dziewięcioletnią.
1603Mountjoy awansował na wicekróla Irlandii (Lord Lieutenant).
1605Namiestnikiem Irlandii został Arthur Chichester.
1607Jakub I wezwał do Anglii Tyrone'a i Rory O'Donnella. Obaj nie stawili się na wezwanie i uciekli do Rzymu. Anglicy skonfiskowali ich włości klanowe. Masowe konfiskaty objęły ziemię w sześciu hrabstwach Ulsteru: Tyrone, Donegal, Armagh, Cavan, Coleraine i Fermanagh. Anglicy wprowadzili również podział całego Ulsteru na parafie anglikańskie. Pierwszeństwo w nabywaniu ziemi przyznano Anglikom i Szkotom. W kolonizacji Irlandii północnej duży udział miał Londyn, któremu Jakub przyznał hrabstwo Coleraine, nazwane wkrótce przez Anglików - Londonderry. Również bardzo duży udział w protestantyzacji Ulsteru mieli szkoccy prezbiterianie. Konfiskaty nie ograniczały się oczywiście tylko do północnej Irlandii, prowadzone były w całym kraju - jednak nie w tak skrajnej formie.
1633 25 lipcaThomas Wentworth Strafford został namiestnikiem (Lord Deputy) Irlandii. Jednocześnie sprawował nadal prezydencję w Radzie Północy (President of the Council of the North). Celem działalności Strafforda w Irlandii miało być nie tylko jak najściślejsze złączenie jej z Anglią, ale również tworzenie armii, którą w razie potrzeby król Karol I mógłby użyć przeciw własnym poddanym w Anglii.
1634Strafford narzucił kościołowi irlandzkiemu 39 Artykułów wiary.
1640Strafford awansowany został na wicekróla Irlandii (Lord Lieutenant), a wkrótce potem wezwany przez Karola I do Anglii. Jego następcą w Irlandii został Christopher Wandesford.
1640 7 listopadPoczątek obrad 'Długiego parlamentu' (long parliament). Pierwsze i najważniejsze zadanie postawił sobie usunięcie najbardziej znienawidzonego człowieka w królestwie - Strafforda. Głównym stawianym mu zarzutem było to, że ponoć na posiedzeniu Tajnej Rady 5 maja tego roku miał radzić królowi, żeby użył irlandzkich wojsk przeciwko angielskiemu ludowi.
1640 5 grudniaZmarł namiestnik Irlandii Christopher Wandesford. Karol mianował na ten urząd, na wniosek parlamentu dublińskiego, Johna Borlase i Williama Parsonsa polecając im wspólne sprawowanie władzy. Obaj byli tak skłóceni, że niemal ze sobą nie rozmawiali.
1641 22 marcaPoczątek procesu Strafforda przed Izbą Lordów. Po krótkim procesie o zdradę stanu skazany został na śmierć, a król podpisał wyrok.
1641 kwiecieńKarol I pod naciskiem Parlamentu dublińskiego obniżył o 25% podatki. Parlament domagał się ponadto zniesienia "Poynings Laws" , ustanowienia mennicy, zmiany w systemie celnym i zniesienia zakazu eksportu irlandzkiej wełny. Karol uznał postulaty ekonomiczne, ale zniesieniu "Poynings Laws" stanowczo się przeciwstawił.
1641 12 majaStrafford został ścięty na wzgórzu Tower. "Widowisko" podziwiało około 100 tys. Anglików.
1641 23 październikaPowstanie w Ulsterze. Walki szybko rozszerzyły się na Munster i Connaught. W powstaniu zamordowano około 10 tys. protestantów.
1641 31 październikaKarol I upoważnił głównodowodzącego w Irlandii earla Ormonde'a do poczynienia tak wielkich zaciągów do armii, jakie uzna za stosowne.
1642 15 kwietniaOrmonde pokonał powstańców pod Killsaith.
1642 10-13 majaKatolicka Konfederacja w Kilkenny (Confederation of Kilkenny).
1643 11 styczniaKarol I upoważnił Ormonde'a do rozpoczęcia rokowań z powstańcami, a gdy mimo to, Ormonde zwlekał, zażądał od niego stanowczo listem z 23 kwietnia rozpoczęcia rozmów.
1643 15 wrzesieńZawarcie rozejmu pomiędzy rojalistami, a powstańcami. Wszyscy jeńcy mieli zostać zwolnieni.
1645 styczeńKról wysłał earla Glamorgan Edwarda Worcestera do Irlandii w celu zawarcia paktu z powstańcami - konfederatami z Kilenny.
1645 25 sierpniaGlamorgan zawarł tajny układ z konfederatami. W zamian za 10 tys. irlandzkich żołnierzy Karol zobowiązał się wyłączyć irlandzki Kościół katolicki spod jurysdykcji anglikańskiej, a także przywrócić mu większość skonfiskowanych majątków.
1645 listopadDo Irlandii przybył nuncjusz papieski arcybiskup Giovanni Battista Rinuccini. Papież Innocenty postawił arcybiskupowi za cel wywalczenie pełnej niezależności dla katolickiego Kościoła. Po przejeździe Rinucciniego renegocjowano układ.
1645 20 grudniaDrugi tajny układ. Irlandzcy powstańcy zobowiązali się wysłać na pomoc Karolowi I 3 tys. żołnierzy, w zamian Irlandia miała otrzymać nowego katolickiego namiestnika, katoliccy biskupi mieli wejść do irlandzkiej Izby Lordów, a w Dublinie miał być założony katolicki uniwersytet. W międzyczasie w ręce protestantów wpadła pierwsza wersja tajnego układu, którą natychmiast opublikowano. Ormonde aresztował Glamorgana.
1646 29 styczniaKarol I w liście do parlamentu wyparł się udziału w zawarciu traktatu i oskarżył Glamorgana o nadużycie kompetencji.
1646 28 marcaPokój pomiędzy konfederatami z Kilkenny, a rojalistami Ormonde'a.
1649 sierpieńNajazd 12 tysięcznej armii angielskiej pod dowództwem Cromwella na Irlandię.
1649 3 wrześniaAnglicy zaatakowali twierdzę i porta morski Droghede.
1649 11 wrześniaTwierdza została zdobyta, a obrońcy (3-tysięczny garnizon) i ludność cywilna wymordowani przez Anglików.
1649 11 październikaAnglicy zdobyli Wexford - kolejne miasto portowe Irlandii.
1650 26 majaCromwell powrócił do Anglii. Jego wyjazd nastąpił dopiero po opanowaniu miast portowych.
1651 październikAnglicy zdobyli Limerick.
1652 kwiecieńPo dziewięciomiesięcznym oblężeniu pada Galway i ten fakt można uznać za zakończenie podboju Irlandii przez Cromwella.
1652 12 sierpniaAkt o nowym porządku rolnym Act for the Settling of Ireland. Zapoczątkował on grabieże ziemi dokonywane przez Anglików na masową skalę. Skonfiskowane majątki i gospodarstwa przeznaczano na spłatę długów angielskiego parlamentu, oraz na wynagrodzenia do armii Cromwella. Jednym z największych właścicieli ziemskich w Irlandii został sam Cromwell. Zmiany własnościowe przeprowadzone przez Cromwella w Irlandii miały charakter całkowicie rewolucyjny i nieporównywalny nawet z największymi konfiskatami z czasów Jakuba I. Niemal 2/3 gruntów zmieniło właścicieli.
1658 3 wrześniaCromwell umiera, władzę obejmuje jego syn Ryszard.
1660 majRestauracja Stuartów. Karol II ogłoszony został królem Anglii, a kilka dni później również Irlandii.
1679 5 majaUchwalenie Habeas Corpus Act. Według tego prawa bez nakazu sądowego nikogo nie wolno było aresztować, a każdemu aresztowanemu zarzuty musiały zostać postawione nie później niż 24 godziny od zatrzymania.
1685George Berkeley.
1685 lutyUmarł Karol II (na łożu śmierci przeszedł na katolicyzm, ot tak - na wszelki wypadek;-)), królem został jego brat Jakub II.
1687 12 lutegoTyrconnell zostaje namiestnikiem Irlandii.
1688 5 listopadWilhelm Orański wylądował w Anglii na czele 11 tys. piechoty i 4 tys. jazdy.
1688 23 grudniaJakub II opuszczony przez armię ucieka do Francji. Parlament uznał jego ucieczkę za abdykację.
1689 13 lutegoParlament ofiarował koronę Wilhelmowi i jego żonie Marii. Koronowano ich 23 lutego jako Marie II i Wilhelma III. Przyjęto równocześnie Deklarację Praw (Declaration of Rights) ograniczającą w znacznym stopniu władzę królewską i wzmacniającą parlament.
1689 12 marcaJakub II wylądował w Irlandii z posiłkami francuskimi. Po jego stronie opowiedział się namiestnik Irlandii hrabia Tyrconnell.
1689 21 marcaLondonderry (Derry) zadeklarowało lojalność wobec króla Wilhelma III.
1689 18 kwietniaPoczątek 105-dniowego oblężenia Londonderry przez wojska lojalne wobec Jakuba II.
1689 7 maja-18 lipcaObrady irlandzkiego parlamentu (katolickiego).
1690 14 czerwcaWilhelm III przybywa do Irlandii i osobiście obejmuje dowództwo.
1690 1 lipiec Bitwa nad rzeką Boyne. Dysponujący przewagą Wilhelm III odniósł zwycięstwo. Jakub II był od początku przeciwny podjęciu bitwy i zgodził się na nią dopiero pod naciskiem Irlandczyków i francuskich wojskowych. Przewidywał, że słabo wyszkolone, świeżo zaciągnięte oddziały irlandzkie nie będą miały żadnych szans w starciu ze złożoną z weteranów armią Wilhelma (armia ta składała się z Holendrów, Szwedów, Duńczyków i francuskich protestantów). Z kolei dla morale Irlandczyków nie przyjęcie bitwy, i co za tym idzie oddanie Dublina bez walki, byłoby decyzją może jeszcze bardziej katastrofalną, niż jej przegranie. Paradoksem jest, że francuscy doradcy rozumieli to dużo lepiej od Jakuba, który natychmiast po sforsowaniu rzeki przez protestantów zarządził odwrót. Wydaje się, że jedyną troską Jakuba w całej bitwie było uchronienie swej jazdy, i akurat to zadanie udało mu się w pełni zrealizować. Zresztą z dużą szkodą dla całej kampanii, w której konnica Jakuba miała jeszcze okazję zapisać swoją niechlubną kartę. Irlandzkim bohaterem bitwy został, osłaniający odwrót, dowódca tylnej straży Patryk Sarsfield.
1690 4 lipiecJakub II opuścił Irlandię i wyjechał do Francji.
1690 sierpień Oblężenie Limerick. Sarsfield (11 sierpnia) śmiałym wypadem zniszczył artylerię sił oblężniczych i zmusił je do odwrotu.
1690 5 wrześniaWilhelm opuszcza Irlandię, dowództwo nad jego armią obejmuje generał Godert de Ginkel.
1691 30 czerwcaGenerał Ginkel po dziesięciodniowym oblężeniu zajmuje Athlone.
1691 12 lipcaBitwa pod Aughrim. Jedna z najkrwawszych bitew w dziejach Irlandii, przegrana spowodowana zdradą kawalerii Jakuba II, której dowódcą był Henry Lutrell. Kawaleria w decydującym momencie przeszła na stronę wroga. Zginą dowódca armii irlandzkiej Francuz Charles Chalmont Markiz de Saint-Ruth.
1691 3 październikKapitulacja Irlandczyków w Limerick. Układ o kapitulacji podpisał ze strony irlandzkiej Patrick Sarsfield, a ze strony Wilhelma, holenderski generał Ginkel. Warunki kapitulacji przewidywały rezygnację Anglików z rabunków, prześladowań religijnych oraz amnestię dla tych wszystkich zwolenników Jakuba II, którzy złożą przysięgę wierności Wilhelmowi III.. Żołnierze irlandzcy, którzy nie złożą przysięgi (14 tys.) mieli opuścić wyspę. Irlandczycy przeszli na żołd francuski i udali się do Francji.
1692 5 październikaPosiedzenie Irlandzkiego parlamentu. Po przejęciu władzy przez Wilhelma ustrój Irlandii wyglądał następująco: Najwyższą władzę sprawował lord namiestnik nominowany przez króla i wspierany przez swą radę przyboczną. W parlamencie irlandzkim mogli zasiadać wyłącznie anglikanie. Izba Gmin składała się z 300 członków. W Izbie Lordów zasiadało kilkudziesięciu parów jej liczebność nie była ściśle ustalona, a przeciętnie około połowy obsady Izby stanowili biskupi anglikańscy. Wszyscy posłowie musieli składać przysięgę, w której m.in. kwestionowali dogmat przeistoczenia. Długość kadencji parlamentu nie była określona, zdarzyło się, że jedna z kadencji trwała prawie 30 lat. System wyborczy opierał się podobnie jak w Anglii w znacznej mierze na "zgniłych" okręgach wyborczych. W części z nich nie mieszkał nikt uprawniony do głosowania, albo mieszkało kilku lub kilkunastu wyborców.
1695 7 wrześniaPoczątek "penal laws" ustawodawstwo karne. Pierwszy z tych aktów ograniczał prawa katolików do nauki i zakładania własnych szkół.
1699 styczeńZakaz eksportu irlandzkiej wełny.
1714Parlament w Dublinie pozbawiony został inicjatywy ustawodawczej w kwestiach finansowych.
1719Parlament angielski rozszerzył swoją jurysdykcję na Irlandię.
1740-1741Głód w Irlandii. Zmarło około ćwierć miliona ludzi.
1768 16 lutegoPrzyjęcie Octennial Act. Ustanawiał on 8-letnią kadencję irlandzkiego parlamentu.
1778Zorganizowanie pierwszej kompanii Ochotników (Volunteers) w Belfaście. Zgodę na utworzenie wojska ochotniczego wymusiła na Anglikach groźba inwazji Francuskiej. Żołnierze rekrutowanie byli wyłącznie spośród protestantów. W ciągu kilku lat liczba Zjednoczonych Ochotników przekroczyła 80 tys.
1780 24 lutyA British Act. Otwierał on rynki brytyjskich kolonii na Irlandzkie towary. Ustawę (przeprowadzoną przez rząd Fryderyka Northa) wymusiła na Anglikach presja wywierana przez Ochotników.
1782 lutyKonwencja Ochotników w Dungannon. Delegaci uchwalili żądania niezależności dla irlandzkiego parlamentu i sądownictwa. Potępiono również wszelkie ograniczenia nakładane na irlandzki handel.
1782Dalsze ustępstwa angielskie. Oczywiście należy podkreślić, że wszystkie te ustępstwa zostały na rządzie angielskim wymuszone. Groźba powtórzenia w Irlandii wariantu amerykańskiego była traktowana bardzo poważnie. Tym poważniej, że Irlandia była w swych żądaniach zjednoczona jak nigdy przedtem. Tak więc te dalsze ustępstwa, to rozszerzenie na wszystkich Irlandczyków Habeas Corpus Act. Prezbiterianie otrzymali bierne prawo wyborcze, a parlament angielski zgodził się na niezależność parlamentu irlandzkiego, chociaż prawo wyborcze przysługiwało nadal wyłącznie protestantom. Parlament angielski przyznał również całkowitą niezawisłość sądownictwu irlandzkiemu. Wszystkie te ustawy przyjęło się nazywać "Konstytucją roku 1782".
1783 17 kwietniaThe Renunciation Act. Anglicy zgodzili się przekazać Parlamentowi Irlandzkiemu wyłączne prawo do tworzenia ustawodawstwa administracyjnego.
1783 25 czerwcaOtwarcie Banku Irlandii w Dublinie.
1783 19 grudniaWilliam Pitt młodszy został premierem i sprawował ten urząd aż do 1801 roku.
1791Utworzenie publicznej biblioteki w Dublinie.
1791 14 październikZałożenie Stowarzyszenia Zjednoczonych Irlandczyków (Society of United Irishmen). Jego przywódcą i współzałożycielem był protestant Teabald Wolfe Tone. Wśród założycieli znaleźli się również: Henry Joy McCracken, Thomas Russell i Samuel Neilson. Stowarzyszenie za cel stawiało sobie całkowitą niepodległość Irlandii.
1792 18 kwietniaAnglicy w obawie przed rewolucją zgodzili się na dalsze ustępstwa. Zezwolono na małżeństwa mieszane (katolicko - protestanckie). Pozwolono również katolikom na wykonywanie zawodu prawnika.
1793 9 kwietniaCatholic Relief Act. Katolicy otrzymali czynne prawo wyborcze i prawo do sprawowania niektórych niższych urzędów. Biernego prawa wyborczego nadal byli pozbawieni.
1794 1 marcaKatolicy zostali dopuszczeni do studiowania na Trinity College w Dublinie.
1795 4 styczniaWilliam Wentworth Fitzwilliam został wicekrólem Irlandii. Był on zwolennikiem pełnej emancypacji katolików.
1795 23 lutyFitzwilliam został odwołany zastąpił go John Jeffereys. nadzieje katolików na pełne równouprawnienie legły w gruzach.
1795Utworzenie Stowarzyszenia Orańskiego (Orange Society). Skrajna protestancka organizacja stawiająca sobie ze cel walkę z katolikami.
1796Przywódca Stowarzyszenia Zjednoczonych Irlandczyków. Toebald Wolfe Tone przybywa do Francji i podejmuje udaną próbę nakłonienia Dyrektoriatu do udzielenia pomocy dla planowanego powstania irlandzkiego.
1796 24 marcaInsurrection Act. Wprowadzony został przez Anglików stan wyjątkowy. Zapoczątkował on rządy krwawego terroru. Dowodzona przez gen. Lake protestancka milicja dopuszczała się morderstw na masową skalę.
1796 26 październikZawieszony został Habeas Corpus Act.
1796 grudzieńPrzeprowadzona przez generała Hoche francuska próba desantu, mimo zaangażowania poważnych sił (15 000 żołnierzy) zakończyła się niepowodzeniem. Burza w Zatoce Bantry (Bantry Bay) uniemożliwiła wysadzenie wojska.
1797 14 lutegoBitwa morska koło przylądka Sao Vicente. Angielski admirał John Jervis zniszczył przygotowywaną do ponownej próby desantu flotę.
1798 12 marcaAresztowanie 14 przywódców Towarzystwa Zjednoczonych Irlandczyków.
1798 majWybuch powstania. Pozbawione pomocy z zewnątrz, przywódców (aresztowania niemal zupełnie rozbiły Towarzystwo) i źle uzbrojone oddziały chłopskie były szybko rozbijane przez Anglików. Główne starcia tyczyły się w hrabstwach: Antrim, Down i Wexford.
1798 21 czerwiec Klęska na wzgórzu Vinegar (Vinegar Hill) zakończyła powstanie. Anglicy przystąpili do krwawych represji. Mordując i torturując powstańców i podejrzanych o udział w powstaniu, często stosowano odpowiedzialność zbiorową, paląc całe wsie. O klęsce powstania przesądził brak pomocy z zewnątrz. Wolfe Tone i francuskie posiłki (ok. 1 tys. żołnierzy) wylądowali w Irlandii dopiero końcem sierpnia i już 8 września zostali pokonani. Ale nawet gdyby udało im się dotrzeć na czas, to tak skromna pomoc mogła co najwyżej przedłużyć powstanie, lecz w żadnym wypadku nie mogła zadecydować o jego zwycięstwie. Tone dostał się do niewoli, a gdy Anglicy odmówili mu śmierci żołnierskiej, popełnił samobójstwo.
1800 15 stycznia-2 sierpniaOstatnia sesja irlandzkiego parlamentu.
1800 2 lipcaAngielski parlament przyjął Akt Unii (Act of Union).
18001 sierpniaAct of Union został przyjęty przez parlament irlandzki.
1801 1 styczniaUnia Irlandii z Wielką Brytanią wchodzi w życie. Cel ten Anglicy osiągnęli za pomocą przekupstwa i obietnic równouprawnienia katolików z protestantami. Mimo, że obietnice te zostały przez premiera Pita w trakcje negocjacji złożone, to parlament londyński i król Jerzy III nie zamierzali ich realizować. W wyniku zawarcia unii Anglia, Walia, Szkocja i Irlandia utworzyły Zjednoczone Królestwo. Irlandia otrzymała 100 miejsc w Izbie Gmin i 32 miejsca w Izbie Lordów. Kościół irlandzki i kościół anglikański zostały połączone pod duchowym zwierzchnictwem arcybiskupa Canterbury.